Landgoed Leyduin is maar een klein deel in het verhaal van de landgoederen zone van Zuid-Kennemerland, maar toch één van de meest fascinerende. In vierhonderd jaar hebben vier verschillende landhuizen op verschillende locaties op het landgoed gestaan. In de 19e eeuw is hier de eerste waterwinning voor de stad Amsterdam geïnitieerd en gerealiseerd. In diezelfde tijd is een lust-landschap in het woeste duinlandschap gecreëerd door bekende Nederlandse Landschapontwerpers, zoals Zocher, Snoek en Springer.

Het landschappelijke ontwerp voor Leyduin is meer dan een enkel ontwerp of ontwerpstijl. De huidige situatie is het resultaat van meerdere ontwerpers en bewoners door de eeuwen heen. Landgoed Leyduin is een weerspiegeling van verschillende stromingen en tijdperken en is gevormd in ruim vierhonderd jaar. Als gevolg hiervan is een zichtbare historische gelaagdheid ontstaan. In het ontwerp voor Leyduin is nagestreeft deze biografie leesbaar en inzichtelijk te maken. De kracht van het ontwerp ligt in de spanning tussen de verschillende ontwerpstijlen en tijdgebonden invloeden en vooral tussen de formele en informele landschappelijke structuren. Ook de spanning van de natuurlijke topografie tussen de open vlaktes van de (veen)weides en de beboste hoogtes van de oude duinen speelt een belangrijke rol.

De ruimtelijke structuur van Leyduin bestaat uit een aantal basisingrediënten, hoogteverschillen, bosgebieden, lanen, tuinen en open vlaktes. Deze ingrediënten zijn in de loop van de tijd deels onzichtbaar geworden en dreigen te verdwijnen uit het landschap. Wij willen een kwaliteitsimpuls geven door de structuur van het landschap te verbeteren zodat het tegenspel kan bieden tegen losse ontwikkelingen. Bij het aanscherpen van de ruimtelijke opbouw en het weer zichtbaar maken van de ruimtelijke ingrediënten wordt op een bijna stille manier een nieuwe ruimtelijke laag toegevoegd aan de oorspronkelijke structuur.

Hergebruik van het verleden
Het Witte Huis en zijn tuin is een beschermd monument in het district Hilversum, in een streek bekend om zijn collectie prachtige villa’s en tuinen. De villa werd eerder gebruikt als militair trainingscentrum en werd verkocht aan een ontwikkelaar in de jaren 90. Aangezien de villa (Witte Huis) in slechte toestand verkeerde, was er een investeringsbron nodig om het gebouw in oude staat terug te kunnen brengen en tegelijkertijd de kwaliteiten van de villa en zijn sfeervolle omgeving te kunnen behouden. Om dit te bereiken is er voorgesteld een aantal woningen op de locatie te bouwen zonder daarmee schade te brengen aan de essentiële kwaliteiten van de plek. Een bijzondere opgave!

Een gedeelde plek
Na het uitvoeren van een analyse op de villa en de tuinen is er een ruimtelijk raamwerk ontwikkeld om de essentiële karakteristieken en gebieden die niet verstoord of verdrukt mochten raken door de nieuwe woningbouw te identificeren, en daarmee de historische waarde van de locatie te respecteren. Een concept werd ontwikkeld waarin de woningen gebouwd konden worden in de delen die toch al verstoord waren, zoals de plaats waar de tijdelijke gebouwen hadden gestaan. De woningen werden vervolgens in een compact formaat ontworpen met uitzicht op de villa tuinen, maar met een gelimiteerde hoeveelheid privé buitenruimte voor de nieuwe bewoners. Om te compenseren voor de kleine buitenruimte werd de bestaande villa tuin geopend voor algemeen gebruik als een gemeenschappelijke tuin voor de nieuwe huiseigenaren.

Leven in een villa tuin
Het plan werd afgerond na de bouw van de woningen door Bart Duvekot architecten in 2001. De woningen blijven binnen een streng aangegeven gebied om zo bomen en hun wortelsysteem te beschermen. Een zwevend dek systeem werd toegepast als voorwaarde om de bestaande bomen en hun wortels te beschermen. Het concept van hergebruik van het verleden om nieuwe gebruiken te integreren is een succes gebleken en heeft het Witte Huis van een verloederde staat naar een goed gebruikt hedendaags woongebied ontwikkeld.